Nét kỳ lạ nghề đi mong xứ biển

Thứ sáu - 27/01/2017 17:41
Ở những vùng bãi bồi ven biển tỉnh Trà Vinh và Sóc Trăng, một số người đánh bắt thủy hải sản với hình thức vô cùng đặc sắc và có phần lạ lẫm đó là nghề đi mong.
“Đi mong” là dùng một tấm ván mỏng rồi quỳ lên, một chân đạp xuống bùn đẩy cho tấm ván lướt đi trên bãi bồi để bắt con cá, con cua... Nghề “đi mong” đã có lịch sử ít nhất vài trăm năm tại các vùng ven biển huyện Cầu Ngang tỉnh Trà Vinh và huyện Trần Đề tỉnh Sóc Trăng. Không ai nhớ nổi nghề này có từ khi nào, chỉ biết là rất xưa và đã được cha ông truyền dạy cho thế hệ sau. Cũng không ai lý giải được vì sao lại gọi là nghề “đi mong” nhưng người đi biển thường đùa nhau rằng tên gọi này xuất phát từ chính cái động tác khom cúi người làm mông nhô lên cao lúc trượt ván. Về sau, chính tấm ván này cũng được gọi là “mong”.
 
ndm 01
Đi mong ở các bãi biển
 
ndm 02
Phía trước mong là khoang để rổ, bình đựng những thứ bắt được

Dù chỉ là một tấm ván rộng gần ba tấc, dài hơn 1 met nhưng quá trình chế tác “mong” cũng không hề đơn giản: không quá dày để bớt sức nặng, cũng không quá mỏng vì sẽ mau mòn hư. Ván dùng làm “mong” phải là cây me nước, cây dầu hoặc mù u vì có độ bền cao, nếu bảo quản tốt có thể sử dụng đến hai ba năm. Để cho tiện, người ta còn đóng cho “mong” quai cầm, chỗ để giỏ đựng, có người kỹ lưỡng còn lót thêm miếng cao su để lúc chân quỳ lên không bị ê buốt.
 
ndm 06
Cái mong

Sáng sớm khi thủy triều rút cạn, bãi bồi lộ dần thì đạp “mong” ra biển để bắt nghêu, cá kèo, giăng lưới bắt cá bống sao. Ban đêm thì đạp “mong” để soi cua, cá ngát.
 
ndm 03
Một chân quỳ, chân kia đạp ngoài cát để trượt mong
 
ndm 04
Thường đi chung đông người để trò chuyện cùng nhau
 
ndm 05
Đi mong bắt cá bống sao thì phải giăng lưới

Ở huyện Cầu Ngang tỉnh Trà Vinh:

Mỗi ngày đạp “mong”, dân bãi bồi thu nhập từ vài trăm đến hàng triệu đồng. Cứ mỗi tháng Hai con nước rằm và ba mươi, người “đi mong” chỉ cần ra biển hơn 10 ngày nhưng cũng dư sống cho cả tháng. Nhưng đó là chuyện của hơn mươi mười năm trước khi dân còn thưa, các phương tiện đánh bắt còn ít và nguyên tắc “bắt con lớn chừa con nhỏ” còn duy trì. Ngày nay, do nguồn lợi thủy sản không còn phong phú nên rất ít địa phương còn lưu truyền nghề này, thợ “đi mong“ chuyên nghiệp bây giờ chỉ còn trên dưới 100 người.

Khoảng 20 năm trước, khu vực bãi bồi của vùng biển thị trấn Mỹ Long huyện Cầu Ngang tỉnh Trà Vinh vẫn còn nhiều khoảng trống, vì vậy nhân lễ hội cúng biển mỗi năm, dân trong làng đều tổ chức hội thi “đua mong” như là một phần nghi thức truyền thống không thể thiếu. Bãi bồi rộng mút tầm mắt trở thành đường đua, trai làng được tuyển chọn, luyện tập kỹ lưỡng hằng tháng trời để có dịp thi thố tài năng mỗi năm chỉ đúng một lần. Năm, bảy năm gần đây, khu vực từ bãi bồi đến cồn Nạng được trồng nhiều bần để lấn biển, bần mọc đến đâu, rễ bần đâm tua tủa như bàn chông. Bởi thế các lễ hội cúng biển hằng năm bây giờ không còn hội thi “đua mong” nữa. Cũng có ngư dân tiếc rẻ cho rằng nguồn cơn để một hội thi như “đua mong” mai một là do ngày nay trong kế mưu sinh chật vật người ta chỉ lo đến chén cơm, manh áo, chuyện lưu giữ nét truyền thống không còn được xem trọng như trước. Dù là lý do gì thì một nét đẹp văn hóa được lưu giữ hàng trăm năm đã bị lãng quên.


Ở huyện Trần Đề tỉnh Sóc Trăng:

Hội thi “trượt mong” ở Mỏ Ó được bắt đầu tổ chức trong những năm gần đây, và cũng là một trong những chuỗi hoạt động của Dự án trồng rừng ngập mặn ven biển tỉnh Sóc Trăng. Điều đáng nói là hội thi “trượt mong” luôn được mọi người tham gia và hưởng ứng tích cực, hội thi cũng là dịp để mọi người rèn luyện sức khỏe, góp phần thắt chặt tình đoàn kết giữa bà con ngư dân xứ biển.

“Trượt mong” hay “đẩy mong” với tên gọi vẫn còn khá xa lạ với nhiều người, tuy nhiên đây là loại hình nghệ thuật dân gian rất độc đáo, mang đậm chất vùng quê xứ biển sẽ được huyện Trần Đề duy trì, nâng tầm trong thời gian tới. Và ý nghĩa hơn nữa, đó là nhận thức của mọi người về tầm quan trọng của hệ thống sinh thái, rừng phòng hộ, trong bối cảnh con người bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu.

 

Tác giả bài viết: Đoàn Quốc Khanh

Nguồn tin: Tổng hợp

Đánh giá:

Bình luận mặc định:

Ẩn/Hiện bình luận
Mã bảo mật
Bình luận bằng facebook
Tài khoản thành viên
Khảo sát

Quý vị thấy mẫu mã sản phẩm của chúng tôi như thế nào?

Bộ đếm lượt truy cập
  •   Đang truy cập: 15
  •   Hôm nay: 2,142
  •   Tháng hiện tại: 179,442
  •   Tổng lượt truy cập: 841,842
Ngôn ngữ
Chọn ngôn ngữ
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây